Doneer nu

Prevalentie

Introductie

FAS, het foetaal alcohol syndroom, en FASD, foetaal alcohol spectrum disorder, zijn termen die worden gebruikt om de defecten te beschrijven die kunnen ontstaan door alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Bij FAS zijn alle kenmerken aanwezig ( groeiachterstanden, gezichtskenmerken, neurologische schade en bewezen alcoholgebruik). Een aandoening in het spectrum FASD heeft niet alle kenmerken even duidelijk aanwezig, maar de hersenschade is wel altijd aanwezig. Naast hersenschade is er ook vaak schade aan andere organen en/of weefsels. In de DSM 5, cat III wordt FAS omschreven als ND-PAE (Neurobehavioral Disorder associated with Prenatal Alcohol Exposure). Maar hoe vaak komen FAS en FASD voor in Nederland?

Nederland en Europa: Active Case Ascertainment Studies FAS en FAS/D

De beste prevalentie studies zijn gebaseered op “active case ascertainment.” In dit geval kijken onderzoekers naar alle bv. 6-jarige kinderen in een bepaalde regio. Kinderen die bepaalde leer- of gedragsstoornissen vertonen zijn verder onderzocht naar FAS/D.

Er zijn helaas geen Nederlandse studies volgens het “active case ascertainment” model. Er zijn echter wel studies uit andere vergelijkbare landen en studies met schattingen op basis van cijfers over het drinken tijdens de zwangerschap.

Drie “active case ascertainment” studies zijn in Europa uitgevoerd. In de regio rond Roma, Italie, vond de groep van Ceccanti FAS bij 0,4 tot 1% van de kinderen, en FASD bij 2 tot 6% [1]. In Polen, vond Okulicz-Kozaryn en collega’s tenminste 0,4 procent FAS en 2% FAS/D [2], vergelijkbaar met de italiaanse cijfers. Resultaten van Petkovic en collega’s uit Croatie zijn hoger: geschatte prevalentie van FAS is 2% en prevalentie FAS/D is 7% [3].

Nederland en wereld: Schattingen prevalentie FAS op basis van cijfers over het drinken tijdens de zwangerschap

Popova en collega’s maakten schattingen over FAS voor verschillende landen gebaseerd op bekende cijfers van drinken tijdens zwangerschap in verschilende landen. Eerst keken ze naar cijfers in landen waar prevalentie van drinken tijdens zwangerschap en prevalentie FAS/D allebei bekend zijn. Vanuit deze cijfers, kunnen ze berekenen dat van 67 aan-alcohol-blootgestelde zwangerschappen er een kind geboren wordt met volledige FAS. Vandaar keken ze naar cijfers over drinken tijdens zwangerschap in andere landen. In de Appendix, tabel A7, p 34, over prevalentie van FAS in Nederland, schat Popova dat er 26,7 personen met FAS zijn per 10 000 in “general population,” dus ongeveer 0,3%, vergelijkbaar met de cijfers over prevalentie in andere Europese landen [4].

Prevalentie FAS/D in Nederland

Roozen geeft een overzicht van studies over prevalentie van FASD. Er zijn weinig studies in Europa (Italië, Kroatië, Polen) en helemaal geen in Nederland.

Als we er van uit gaan dat FASD vaker voorkomt dan FAS, zoals in alle studies wordt gevonden (ongeveer 5 tot 6 keer meer in de studies in Italië en Kroatië), dan komt FASD tenminste 13 keer per duizend voor, dus 1,3% in Nederland.

Conclusie

Vanuit schattingen gebaseerd op onderzoek, heeft 0,3% van Nederlandse kinderen FAS en 1,3% hebben FAS/D.

Referenties

  1. May PA, Fiorentino D, Coriale G, Kalberg WO, Hoyme HE, Aragón AS, Buckley D, Stellavato C, Gossage JP, Robinson LK, Jones KL, Manning M, Ceccanti M. Prevalence of children with severe fetal alcohol spectrum disorders in communities near Rome, Italy: new estimated rates are higher than previous estimates. Int J Environ Res Public Health. 2011 Jun;8(6):2331-51. doi: 10.3390/ijerph8062331. Epub 2011 Jun 22. PMID: 21776233; PMCID: PMC3138028. [Free full text]
  2. Okulicz-Kozaryn K, Borkowska M, Brzózka K. FASD Prevalence among Schoolchildren in Poland. J Appl Res Intellect Disabil. 2017 Jan;30(1):61-70. doi: 10.1111/jar.12219. Epub 2015 Oct 1. PMID: 26423667. [PubMed record]
  3. Petković G, Barišić I. Prevalence of fetal alcohol syndrome and maternal characteristics in a sample of schoolchildren from a rural province of Croatia. Int J Environ Res Public Health. 2013 Apr 16;10(4):1547-61. doi: 10.3390/ijerph10041547. PMID: 23591786; PMCID: PMC3709333. [Free full text]
  4. Popova S, Lange S, Probst C, Gmel G, Rehm J. Estimation of national, regional, and global prevalence of alcohol use during pregnancy and fetal alcohol syndrome: a systematic review and meta-analysis. Lancet Glob Health. 2017 Mar;5(3):e290-e299. doi: 10.1016/S2214-109X(17)30021-9. Epub 2017 Jan 13. Erratum in: Lancet Glob Health. 2017 Mar;5(3):e276. PMID: 28089487. [Free full text]
  5. Roozen S, Peters GJ, Kok G, Townend D, Nijhuis J, Curfs L. Worldwide Prevalence of Fetal Alcohol Spectrum Disorders: A Systematic Literature Review Including Meta-Analysis. Alcohol Clin Exp Res. 2016 Jan;40(1):18-32. doi: 10.1111/acer.12939. Erratum in: Alcohol Clin Exp Res. 2016 Jul;40(7):1587. PMID: 26727519. [PubMed Record]

Ook interessant

Lees meer

Fas Stichting

Wij zetten ons in om via voorlichting en wetenschappelijk onderzoek FASD te voorkomen. Daarnaast geven wij ondersteuning aan families en hulpverleners en behartigen wij onze belangen bij overheden, instellingen en industrie. Wil jij ons steunen?
Doneer nu
info@fasstichting.nl
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram